De werksituatie
De werksituatie voor leerkrachten op de scholen in het buitenland verschilt enorm.
Dat komt omdat de situatie op een 'school' in de buitenland vaak niet hetzelfde is als die op een school in Nederland of België. Zo zijn er bijvoorbeeld NTC-scholen met maar twaalf leerlingen verspreid over drie niveaugroepen die na schooltijd drie uur per week les krijgen in het lokaal van een lokale school. Maar er zijn ook NTC- en dagscholen met honderden leerlingen, waar een groot team van leerkrachten in high-tech klaslokalen lesgeeft aan grote groepen leerlingen.
Nederlandse dagscholen
Wereldwijd zijn er circa 30 volledige dagscholen, voornamelijk basisscholen, aangesloten bij NOB. Dagscholen voor volledig basisonderwijs variëren van groot tot zeer klein.
Feitelijk hebben dagscholen in het buitenland hetzelfde aanbod als scholen in Nederland. Er wordt gewerkt aan de hand van Nederlandse methodes, leerlingvolgsystemen, de Cito Entree- en Eindtoets en in het voortgezet onderwijs wordt er toegewerkt naar Nederlandse diploma's. De kwaliteit van het onderwijs op dagscholen wordt door de Nederlandse Inspectie van het Onderwijs beoordeeld.
Werken op een volledige dagschool in het buitenland kent dus veel overeenkomsten met werken op een school in Nederland. De grootste verschillen zijn de leerlingenpopulatie (veel kinderen wonen al vele jaren in het buitenland en zijn opgegroeid in een meertalige omgeving) en natuurlijk de omgeving van de school. Gewoontes, cultuur, normen en waarden in het land waarin de school staat kunnen afwijken van wat u gewend bent in Nederland of België.
NTC-scholen
Het grootste deel van de bij NOB aangesloten scholen bestaat uit de zogenaamde NTC-scholen (Nederlands taal en cultuur). Deze scholen bieden een aantal uren per week NTC-onderwijs aan, vaak op zowel PO- als VO-niveau. Ze zijn bedoeld voor Nederlandstalige kinderen die de NTC-lessen volgen als aanvulling op of onderdeel van de lokale of internationale dagschool. De lessen vinden plaats na of tijdens de reguliere schooluren. Het doel van deze NTC lessen is om:
- de Nederlandse taalverwerving en taalvaardigheid te ontwikkelen en te stimuleren;
- de kennis van en de binding met de Nederlandse cultuur te bevorderen.
Het onderwijs wordt groepsgewijs gegeven en richt zich op aansluiting bij de doelen van het Nederlands onderwijs, op het gebied van taal en cultuur, zowel voor het basisonderwijs als het voortgezet onderwijs. Er wordt dan ook gewerkt met Nederlandse taalmethodes. Omdat veel NTC-scholen relatief klein zijn, wordt er vooral in combinatiegroepen lesgegeven, waardoor er op een lesmiddag veel niveauverschillen in een klas kunnen zitten. Het is niet ondenkbaar dat u als leerkracht bijvoorbeeld leerlingen van groep 1 tot en met 4 in een klas lesgeeft.
Het komt ook voor dat de Nederlandse school geintegreerd is in een internationale school. Nederlandse taal en cultuur worden met Nederlandse instructie gegeven. De overige vakken worden gegeven door collega's van de internationale school. Op deze manier maakt u deel uit van een team van internationale en lokale docenten en wordt u intensief betrokken bij de activiteiten van de internationale school.
Sommige van deze leerlingen wonen al hun hele leven in het buitenland, andere leerlingen zijn net uit Nederland vertrokken. Toch moet er gestreefd worden naar het halen van de tussen- en einddoelen voor het taalonderwijs zoals die in Nederland gangbaar zijn. Dat vraagt om een andere aanpak en didactiek dan u als leerkracht waarschijnlijk gewend bent. U zult meer met individuele leerlijnen werken, veel voorbereidingstijd nodig hebben en een lesstrategie ontwikkelen die naast het zo efficient mogelijk inrichten van de lestijd ook gericht is op het enthousiasmeren van de leerlingen. NTC-lessen zijn voor leerlingen soms een zware opgave, doordat ze al een volledige schooldag erop hebben zitten als ze het NTC-lokaal binnenstappen, of omdat ze in het weekend naar de NTC-school gaan.
Europese Scholen
Gaat u als leerkracht of directeur werken op een Europese School, dan wordt u daar gedetacheerd door het Nederlandse ministerie van OCW. Deze detachering duurt maximaal negen jaar. Voor een aanstelling bij een Europese School gelden bijzondere Europese arbeidsvoorwaarden.
Het werkgeverschap voor het Nederlandse onderwijspersoneel aan de Europese Scholen wordt uitgevoerd door NOB, in opdracht van het ministerie van OCW. Op dit moment heeft Nederland ongeveer 80 medewerkers gedetacheerd aan de Europese Scholen, in verschillende functies.