Het opvoeden van een meertalig kind

"De Nederlandse taal en cultuur zijn een belangrijk deel van mij en ik wil graag dat mijn dochter die kant leert kennen"

Het begon bij een ontmoeting tussen Annet Raaijmakers en haar Griekse man. Inmiddels wonen drie generaties van de familie in het land, allemaal verbonden aan Nederlandse Taal- en Cultuurschool NTC Thessaloniki. Annet stond 30 jaar geleden aan het roer als één van de oprichters van de school en heeft inmiddels het stokje overgedragen aan haar dochter, Danai. Zij volgde als kind lessen op de school en raakte zo geïnspireerd dat zij nu zelf les geeft. Haar dochter, Nefeli (7 jaar), treedt in de voetsporen van haar moeder en volgt nu ook Nederlands op de NTC-school. Danai vertelt, samen met Nefeli, over haar eigen ervaringen en het opvoeden van haar meertalige dochter.

"Mijn moeder sprak vanaf mijn geboorte Nederlands met mij maar ik sprak in het begin vaak Grieks terug. De Griekse taal heb ik altijd als mijn moedertaal gezien, omdat ik naar een Griekse school ging, Grieks sprak met mijn vader en de omgeving Grieks was. Op latere leeftijd ben ik steeds meer Nederlands gaan praten, en ik spreek sinds de geboorte van mijn dochter Nefeli Nederlands met haar. In het begin voelde dit onnatuurlijk omdat voor mij Nederlands niet mijn eerste moedertaal is. Vooral het blijven spreken van Nederlands kan lastig zijn. Ik probeer dit wel de hele dag door te doen, maar op spontane momenten ga je dan toch snel over in het Grieks."

Met mama spreek ik een beetje Nederlands en een beetje Grieks.
- Nefeli

Weet je dochter dat ze twee talen spreekt?

"Nefeli weet heel goed dat ze twee verschillende talen spreekt. Met haar Nederlandse opa en oma spreekt ze ook veel meer Nederlands dan met mij bijvoorbeeld. Zij ziet dat het twee verschillende talen zijn en weet bij wie ze welke taal kan inzetten. Terwijl bij mij de twee talen constant door elkaar vloeien, is dit voor Nefeli heel anders. Zij spreekt vooral Grieks, maar begrijpt ook alles in het Nederlands. Nefeli gaat sinds haar 3e naar de Nederlandse school. Vooral sinds zij naar haar Griekse dagschool gaat, merk ik dat het Nederlands spreken moeizamer gaat. Eerst sprak ik thuis met haar de hele dag Nederlands, en nu spreekt zij elke dag vijf uur lang Grieks en op de zaterdag slechts drie uur Nederlands."

Ik vind het leuk om Nederlands te praten met mijn Nederlandse oma. Met mijn familie vier ik ook heel vaak Sinterklaas en gaan we naar de Efteling. 
- Nefeli

Hoe ga je thuis met de twee talen om?

"De vader van Nefeli is een traditionele Griek en spreekt niet Nederlands. Hij spreekt doorgaans één-op-één Grieks met haar en ik Nederlands. Als we samen praten, spreken we wel Grieks. Het is vooral belangrijk dat het spreken van talen op een natuurlijke manier ontstaat, ik wil Nefeli niet te veel forceren om in het Nederlands te spreken. Als zij Grieks met mij spreekt, vraag ik haar weleens hoe ze een woord in het Nederlands zou vertalen. Verder lees ik haar elke avond in het Nederlands voor, en het werkt ook heel goed als je bijvoorbeeld met een bepaalde knuffel of een spel de associatie met Nederlands opwekt. Spelen is de beste manier om een taal te oefenen: je kunt een spel of pop uitkiezen waarmee je in een bepaalde taal spreekt. Als Nefeli bijvoorbeeld moe is, tover ik een pop tevoorschijn en benut ik dat moment om spelenderwijs Nederlands met de pop te praten."

De meerwaarde van een meertalige opvoeding

"Nefeli groeit op met twee nationaliteiten en dus is het belangrijk om haar met twee talen op te voeden. Ik heb ervoor gekozen Nederlands met haar te spreken omdat ik moedertaalonderwijs belangrijk vind. De Nederlandse taal en cultuur zijn een belangrijk deel van mij en ik wil graag dat mijn dochter die kant leert kennen. Op die manier voelt zij zich ook thuis in Nederland als we daar familie opzoeken, of zij naar ons toe komen.

Het is belangrijk dat ik haar meertalig opvoed, omdat het voor meertalige kinderen makkelijker is om een taal te leren. Je leert de taal veel sneller. Als kind pakte ik bijvoorbeeld heel snel een derde taal op, omdat ik tweetalig was opgevoed. Verder krijg je als meertalig kind een gevarieerder wereldbeeld mee en leer je open te staan voor verschillende culturen. Het is belangrijk dat je niet bang bent voor andere mensen en andere culturen. Ik wil dat Nefeli zoveel mogelijk talen leert kennen en zij heeft daar ook interesse in, van jongs af aan al. Hoewel meertalige kinderen wellicht langzamer beginnen met praten, zie ik alleen maar voordelen van meertaligheid."

Het voelt helemaal niet alsof ik een knopje aan moet zetten als ik een taal spreek. Ik vind het leuk om twee talen te spreken en ik spreek ze het liefst door elkaar heen.
- Nefeli

Danai’s gouden tips voor ouders van meertalige kinderen

"Trucs die ik in de klas toepas als ik lesgeef, neem ik ook mee naar huis. Het leren van een (moeder)taal houdt niet op bij wat er op school of in de les wordt behandeld. Ouders spelen een kenmerkende rol in de taalontwikkeling van hun kind(eren). Gelukkig zijn er meerdere manieren waarop je de taal thuis kunt oefenen met je kind(eren), vaak zelfs op een speelse manier."

  1. Ga spelenderwijs aan de slag met taal: kies een spel of pop waar je samen met je kind een bepaalde taal mee spreekt.
  2. Blijf in jouw moedertaal met je kind spreken, ook als hij of zij in een andere taal terugpraat.
  3. Voed je kind vanaf de geboorte op met meerdere talen. Op deze manier ontwikkelt het spreken van meerdere talen zich op natuurlijke wijze.
  4. Lees in je eigen moedertaal voor.
  5. Taalontwikkeling houdt niet op bij jouw voordeur: blijf ook thuis oefenen in je moedertaal.
  6. Forceer je kind niet in een bepaalde taal te spreken. Creëer een speelse associaties met de taal, zodat de associatie met de taal positief blijft. Zodra je een taal forceert bij een kind, krijgt de taal een negatieve connotatie en neemt je kind eerder afstand van de taal.

In welke landen is Nederlands onderwijs mogelijk?

Er zijn meer dan 200 onderwijsinstellingen in 115 landen wereldwijd aangesloten bij NOB. Benieuwd waar precies?

Gebruik de Scholenzoeker!