Cursus: Aan de slag met gedragsproblemen in je klas

Gedragsproblemen van leerlingen kosten de leraar vaak veel aandacht en energie. Vooral als deze gedragsproblemen dagelijks (of in het NTC-onderwijs wekelijks) terugkeren en de dynamiek van de groep ernstig wordt beïnvloed.

In deze cursus besteden we veel aandacht aan het voorkomen van gedragsproblemen. We kijken naar de invloed van de groep en we onderzoeken in hoeverre sociaal-emotionele competenties gerelateerd zijn aan gedragsproblemen bij individuele leerlingen. Verder gaan we in op het ontstaan, het verergeren en het uitdoven van gedragsproblemen in relatie tot de pedagogische en didactische competenties van leraren. Tijdens de cursus zullen we de theorie steeds koppelen aan casussen van jou als deelnemer.

Vanwege groot succes in de editie van 2017/2018 is deze cursus opnieuw aangeboden. Een van de deelnemers mailt enkele maanden na de cursus een enthousiaste reactie:  

Ontzettend leuk om te zien hoe snel uw tips en informatie al uitwerking hebben op de klas, welke nu al een groep is. En vooral fijn dat ik het voor elkaar lijk te krijgen om alle leerlingen binnen de groep zich veilig en op hun gemak te laten voelen door ze de kans te geven hun verhaal te doen en hun emoties te delen. Zonder het volgen de cursus bij u was mij dat niet (zo snel) gelukt.

Aan het einde van deze cursus: 

  • heb je zicht op de rollen van leerlingen in de groep; 
  • heb je kennis van de vijf fasen van groepsvorming; 
  • kun je groepsactiviteiten ontwerpen n.a.v. de fasen van de groepsvorming en de bijbehorende onderwijsbehoeften van de groep; 
  • weet je waarom het belangrijk is aandacht te geven aan sociaal-emotioneel leren; 
  • kun je leerlingen beschrijven aan de hand van vijf competenties voor sociaal-emotioneel leren; 
  • kun je interventies ontwerpen die passen bij gedragsproblemen die gerelateerd zijn aan de vijf competenties; 
  • weet je waarom leerlingen gedragsproblemen vertonen;  
  • weet je hoe je probleemgedrag tijdig kunt aanpakken; 
  • heb je kennis van 25 strategieën om probleemgedrag het hoofd te bieden. 

De docent

Dr. Kees van Overveld (1963) is pedagoog. Hij heeft ruim 33 jaar ervaring binnen het onderwijs als leraar & interne begeleider in het speciaal onderwijs, hogeschoolhoofddocent, onderwijsadviseur en onderzoeker. In 2008 promoveerde hij op het onderwerp “agressie bij jongens” bij de vakgroep Ontwikkelingspsychologie van de UU. Kees heeft een eigen trainingsbureau voor het onderwijs dat maatwerk levert op het gebied van gedrag, pesten en sociaal-emotioneel leren. Hij geeft cursussen, workshops en lezingen in zowel Nederland als Vlaanderen. Daarnaast coacht hij leraren van “moeilijke groepen” .

Kees is auteur van vele onderwijsartikelen en boeken. Zijn laatste boek heet SEL. Sociaal-emotioneel leren als basis.

 

Voor wie is deze cursus bedoeld? 

Deze cursus is bedoeld voor leerkrachten van groep 1 tot 8 (NTC- of dagschool) die gedragsproblemen in de klas willen voorkomen en/of aanpakken. 

De inhoud

De cursus is gebaseerd op het boek Groepsplan Gedrag. Planmatig werken aan passend onderwijs, geschreven door Kees van Overveld. Er zijn inmiddels in Nederland ruim 20.000 exemplaren van verkocht. Je krijgt het boek als cursusmateriaal aangeboden. De cursus bestaat uit vier dagdelen: 

Dagdeel 1

Gedragsproblemen ontstaan in interactie met klasgenoten en/of de leraar. Deze ochtend staat de klas centraal. Wanneer is die klas eigenlijk een groep? We kijken hoe iedere leerling een specifieke rol in de groep kan hebben en hoe die rol de dynamiek van de groep positief dan wel negatief beïnvloedt. 

Verder besteden we aandacht aan de vijf fasen van groepsvorming, de jaarcyclus van de groep. In voorbereiding op de lessen in het nieuwe schooljaar bedenken we activiteiten die aansluiten bij de onderwijsbehoeften van de groep. 

Dagdeel 2

In de dagdelen 2 en 3 staat sociaal-emotioneel leren (SEL) centraal. We verkennen het begrip en we besteden aandacht aan het nut van SEL naast alle cognitieve aspecten die het schoolleven met zich meebrengt. We maken kennis met de SEL-cirkel en de vijf SEL-competenties. 

We inventariseren hoe competent de leerling uit je meegebrachte casus is op sociaal-emotioneel gebied. We zullen zien dat problemen op sociaal-emotioneel vlak van grote  invloed zijn op het ontstaan van gedragsproblemen. Omdat SEL niet alleen over leerlingen gaat, zullen we tijdens deze dagdelen ook aandacht schenken aan de SEL-competenties van de leraar en het docententeam. 

Dagdeel 3

Op de tweede dag gaan we verder met SEL. Daarnaast maken we alvast een start met de theorie van dagdeel 4: we krijgen antwoord op de vraag waarom leerlingen gedragsproblemen vertonen. We gebruiken hierbij wederom de casus.  

Dagdeel 4

In het laatste deel van de cursus kijken we naar het handelen van de leraar. Wat kun je doen als gedragsproblemen de kop opsteken? Er zal aandacht zijn voor pro-actieve strategieën, belonen, corrigeren en straffen. We zullen zien wat werkt … en wat niet. 

De voorbereiding en de praktijk 

Ter voorbereiding op de cursus krijg je via NOB een opdracht (het beschrijven van een casus) toegezonden die je drie weken voor aanvang van de Bijscholing aan Kees mailt. Tijdens de cursus zal Kees de theorie steeds koppelen aan de praktijk van de casus.

Wil je meer informatie of twijfel je of deze cursus iets voor jou is? Neem dan gerust contact op met Barbara van Dorp via barbara.vandorp@stichtingnob.nl. Wil je deze cursus volgen tijdens de NOB Bijscholing? Vul dan het inschrijfformulier in en meld je aan!